Teklif Al
Gazlı Söndürme Sistemleri Nedir?
Gazlı söndürme sistemleri, olası tehlike anında can güvenliğini sağlayan en önemli çözümlerdir. Yangın anında söndürme etkisini yaratmak üzere tercih edilen sistemdir. İçerisinde temiz gaz kullanarak, elektronik ekipmana zarar vermeyen otomatik yangın söndürme sistemleri arasında yer alır. Su veya köpük ile söndürmenin zarar vereceği hassas alanlarda tercih edilir. Bu sistemler, yangını hızlıca bastırarak hem ekipman hem de iş sürekliliği açısından kritik alan koruması sunar. En yaygın kullanılan sistemler arasında FM200 gazlı söndürme sistemi, Novec 1230 söndürme sisteminin içinde IG-55 ve geçmişte kullanılan ancak günümüzde yasaklanan Halon Gazı bulunur.
Hangi Tür Gazlar Kullanılır?
Gazlı söndürme sistemlerinde iki ana gaz tipi kullanılır.
Halokarbon gazları arasında FM200 ve Novec 1230 gibi çevreye zarar vermeyen, ekipman üzerinde olumsuz etki bırakmayan temiz gazlar bulunur. Bu gazlar, yangının oluşturduğu ısıyı hızlıca azaltarak ya da alevin kimyasal reaksiyon zincirini keserek etkin bir şekilde söndürme sağlar.
Bu grupta yer alan gazlar şunlardır:
- FM-200 (HFC-227ea): Elektronik cihazlara zarar vermeyen, hızlı etkili ama küresel ısınma potansiyeli yüksek bir gazdır.
- Novec 1230 (FK-5-1-12): Çevre dostu, düşük GWP değerine sahip, sıvı olarak depolanıp püskürtüldüğünde gaz fazına geçen yeni nesil bir söndürme gazıdır.
- FE-13 (HFC-23): Çok düşük sıcaklıklarda bile etkili olabilen, ancak çevreye zararlı ve yüksek GWP’ye yani küresel ısınmayı artırma potansiyeline sahip bir gazdır.
- FE-25 (HFC-125): Elektrik ve elektronik yangınlarda kullanılan, FM-200’e göre biraz daha düşük çevresel etkiye sahip olsa da yüksek GWP’li bir gazdır.
- FE-36 (HFC-236fa): Halon gazının yerine geliştirilmiş, özellikle taşınabilir söndürme tüplerinde kullanılan, ozon tabakasına zarar vermeyen fakat yüksek GWP’li bir gazdır.
- Halon Gazı (Halon 1301, Halon 1211): Eskiden en yaygın kullanılan gazlı söndürme maddesi ve yüksek verimli bir sistemken ozon tabakasına verdiği ciddi zarar anlaşılmıştır. Günümüzde TS EN 15004 ve uluslararası standartlar doğrultusunda kullanımı uygun görülmez, kullanılması yasaktır.
- IG-01 (Saf Argon): Tek başına argon gazından oluşur. Yangını, ortamın oksijen seviyesini düşürerek bastırır. Doğal ve toksik olmayan bir gazdır. Yüksek basınçlı silindirlerde depolanması gerekir.
- IG-100 (Saf Azot): Sadece azot gazından oluşur. Uygun maliyetli, doğada bol bulunan bir gazdır. Elektrik odaları ve veri merkezleri gibi hassas alanlarda tercih edilir.
- IG-55 (Argon + Azot %50-%50): Argon ve azotun yarı yarıya karışımından oluşur. Dengeli yapısı sayesinde hem etkili hem de insan sağlığı için güvenlidir.
- IG-541 (Azot + Argon + Karbondioksit): Üçlü karışımdır. %52 azot, %40 argon ve %8 karbondioksit içerir. Ortamdaki oksijen seviyesini kontrollü şekilde düşürür ve insan bulunan alanlarda güvenli kabul edilir.
Gazlı Söndürme Sistemlerinin Çalışma Prensibi
Sistem, yangın algılama sistemleri üzerinden gelen sinyallerle otomatik devreye girer. Yangın tespiti aşamasında ısı, duman veya alev dedektörleri alarm üretir. Sistem kontrol paneli sinyali alır ve belirlenen gecikme süresinin ardından temiz gaz silindirlerini tetikler. Gaz, boru hattı ve nozullar aracılığıyla ortama yayılır. Oksijen seviyesini düşürür, ısıyı absorbe eder, bu yolla yangının sönmesini sağlar. Kritik alanlarda sistemin etkinliği için oda sızdırmazlık testi periyodik olarak yapılmalıdır.
Nerelerde Kullanılır?
Gazlı söndürme sistemleri şu alanlarda yaygın olarak kullanılır. Kullanıldığı alanlar arasında veri merkezleri, server odaları, elektrik panoları, trafo odaları yer alır. Bunların dışında arşiv, kütüphane, müze; petrol, gaz ve kimya tesislerinin kontrol odaları gazlı söndürme sistemlerinin kullanıldığı alanlar arasındadır. Laboratuvarlar ve medikal cihaz odaları da gazlı söndürme sistemlerinin entegre edildiği alanlardır. Bu alanlarda yangın güvenlik protokolleri kapsamında su veya köpük kullanmak ekipmana zarar vereceği için otomatik gazlı söndürme sistemleri tercih edilir.
FM200 ile Novec 1230 Karşılaştırması
FM200 gazlı söndürme sistemi ve Novec 1230 söndürme sistemi, benzer şekilde yangını hızlıca söndürür ancak bazı önemli farklar vardır:
- Novec 1230’un küresel ısınma potansiyeli (GWP) neredeyse sıfır, FM200’ün ise yüksektir.
- FM200 gaz fazında, Novec 1230 ise sıvı fazda depolanır.
- Novec 1230 uzun vadede regülasyon açısından daha güvenli bir tercihtir.
- FM200 genellikle daha ekonomik, Novec 1230 ise daha çevre dostudur.
Yeni kurulumlarda TS EN 15004 standartlarına uyum ve çevre dostu özellikleri nedeniyle Novec 1230’a yönelim artmaya devam eder.
Gazlı Söndürme Sistemlerinin Avantajları
- Elektronik ve hassas cihazlara zarar vermediği için kullanımı rahattır.
- Temizlik gerektirmez, kalıntı bırakmaz.
- 10 saniye gibi çok hızlı bir sürede söndürme sağlar.
- İnsan sağlığına uygun seviyelerde çalışır.
- Yangın söndürme sistemleri çeşitleri içinde en az yer kaplayan çözümlerden biridir.
Montaj ve Bakım Süreçleri
Montaj aşamasında proje alanının keşfi son derece önemlidir. Sistemin doğru şekilde kurulmasını sağlayan şey, alanın doğru şekilde incelenmesidir. Oda sızdırmazlık testi yapılarak sistemin güvenliğinden emin olunması sağlanır. Gaz tipi, korunan alanın özelliklerine göre belirlenir. Bu sayede yangın sırasında en etkili çözüm yöntemi kullanılmış olur. Bakım aşamasında yıllık yangın tespiti ve algılama sistemi kontrolden geçirilir. Silindir basınç ve doluluk testi uygulanır. Boru hattı ve nozulların temizliği yapılır. Periyodik testler ve bakımlar, TS EN 15004’e uygun şekilde gerçekleştirilir.
Yasal Mevzuat ve Standartlar (TS EN 15004 vb.)
Türkiye’de gazlı söndürme sistemleri, TS EN 15004 standardına göre tasarlanmalı, monte edilmeli ve bakım yapılmalıdır. Ayrıca, yangın güvenlik protokolleri gereği işletmelerin periyodik kontrolleri yaptırması zorunludur. Bu standartlar, gazın dolum miktarından boşalma süresine kadar tüm teknik detayları belirler. Standartlara uygun şekilde kurulan yangın söndürme sistemleri, yangın anında daha güvenli bir söndürme sağlar.
Gazlı Söndürme Sistemleri Fiyatları
Gazlı yangın söndürme sistemleri fiyatları, kullanılan gaz türüne göre değişiklik gösterebilir. Korunacak alanın büyüklüğü, montaj zorluk derecesi, ek donanımlar (yangın algılama sistemleri, yedek silindirler vb.) fiyatı belirleyen faktörler arasında yer alır. FM200 sistemleri daha ekonomiktir, Novec 1230 ise daha yüksek maliyetli olmasına rağmen uzun vadeli yatırım avantajı sunar.
Fiyatlandırma yapılırken mutlaka yangın söndürme sistemlerinin çeşitleri ve temiz gazlı söndürme sistemleri arasındaki farklar da göz önünde bulundurulmalıdır. Bütün maliyeler hesaplandıktan sonra söndürme sisteminizi ilgili alana montaj yaptırarak güvenli alanlar oluşturmanız mümkündür. Verofire farklı alanlara özel çözümlerle size gerekli rehberliği ve uzman altyapıyı sunar.
Sıkça Sorulan Sorular
Otomatik gazlı söndürme sistemlerinde genellikle inert (etkisiz) gazlar veya temiz ajanlar olarak adlandırılan özel söndürücü gazlar kullanılır. Bu gazlar, yangını kontrol altına almak ve söndürmek için etkili bir şekilde tasarlanmıştır. Bazı yaygın olarak kullanılan gaz türleri şunlardır:
Karbondioksit (CO2): CO2 gazı, yangını bastırarak oksijen seviyesini azaltır ve yangının yayılmasını önler. Bu nedenle, özellikle elektrikli ekipmanlar gibi hassas cihazların bulunduğu alanlarda tercih edilir.
Argon (Ar): Argon gazı, oksijeni alarak yangını söndürmeye yönelik olarak kullanılır. Yüksek bir baskı altında depolanır ve yangın algılandığında hızla boşaltılarak yangının kontrol altına alınmasına yardımcı olur.
Azot (N2): Azot gazı da inert bir gazdır ve yangın söndürme sistemlerinde kullanılır. Azot, yangının üzerinde bir örtü oluşturarak oksijenin alınmasını etkileyerek yangının söndürülmesine yardımcı olur.
Heptafloropropan (HFC-227ea): HFC-227ea gazı, temiz ajanlar olarak adlandırılan bir türdür. Yangın algılandığında bu gaz, yangın bölgesine püskürtülerek yangını etkili bir şekilde kontrol altına alır ve söndürür.
Bu gazlar, otomatik gazlı söndürme sistemlerinde yangın güvenliği sağlamak için kullanılır. Her bir gazın özel özellikleri ve kullanım alanları bulunmaktadır ve yangın riskine göre doğru gaz seçimi önemlidir.
Otomatik gazlı söndürme sistemlerinin bazı avantajları şunlardır:
Hızlı yanıt: Otomatik gazlı söndürme sistemleri, yangın algılandığında otomatik olarak devreye girer ve hızlı bir şekilde yangını kontrol altına alır. Bu hızlı yanıt, yangının yayılmasını engeller ve hasarı minimize eder.
Etkin söndürme: Bu sistemler, yangını bastırarak oksijen seviyesini azaltır ve yangının yayılmasını önler. Yangının ana nedeni olan oksijenin alınmasıyla, yangın etkili bir şekilde söndürülür.
Çevre dostu: Otomatik gazlı söndürme sistemlerinde kullanılan inert (etkisiz) gazlar genellikle çevre dostudur ve atmosfere zarar vermez.
Temizlik: Gaz tabanlı bir söndürme sistemi kullanıldığında, yangın sonrası temizlik gereksinimi azalır. Çünkü gazlar, su veya köpük gibi diğer söndürücü maddelerin aksine, bir kalıntı bırakmaz.
Elektronik ekipmanlara zarar vermez: Otomatik gazlı söndürme sistemleri, özellikle elektrikli ekipmanlar gibi hassas cihazların bulunduğu alanlarda kullanılmak üzere tasarlanmıştır. Bu gazlar, elektronik cihazlara zarar vermez veya korozyona neden olmaz.
İnsan sağlığına zarar vermez: Kullanılan gazlar, insan sağlığına zararlı değildir ve insanların bulunduğu alanlarda kullanılabilir.
Bu avantajlar, otomatik gazlı söndürme sistemlerinin yangın güvenliği sağlamak için etkili bir seçenek olduğunu göstermektedir.
Otomatik gazlı söndürme sistemleri, genellikle yangın riskinin yüksek olduğu ve hızlı bir yangın müdahalesinin gerektiği endüstriyel alanlarda kullanılır. Bazı örnekler şunlardır:
Elektrik ve elektronik tesisler: Veri merkezleri, telekomünikasyon merkezleri, elektrik panoları ve diğer elektronik ekipmanların bulunduğu tesislerde otomatik gazlı söndürme sistemleri kullanılabilir. Bu sistemler, elektronik ekipmanların yangına duyarlılığını dikkate alarak tasarlanmıştır.
Kimyasal tesisler: Kimyasal maddelerin üretildiği veya depolandığı tesislerde, yangın riskini azaltmak için otomatik gazlı söndürme sistemleri kullanılabilir. Bu sistemler, kimyasal maddelerin yangına duyarlılığını dikkate alarak tasarlanmıştır.
Endüstriyel üretim tesisleri: Fabrikalar, rafineriler, üretim tesisleri ve benzeri endüstriyel alanlarda, yangın riskini azaltmak ve üretim süreçlerini korumak için otomatik gazlı söndürme sistemleri kullanılabilir.
Ulaşım alanları: Havaalanları, limanlar, tren istasyonları ve diğer ulaşım alanlarında, büyük alanlardaki yangın riskini azaltmak için otomatik gazlı söndürme sistemleri tercih edilebilir. Özellikle havaalanlarında uçak yangınlarına karşı bu tür sistemler kullanılabilir.
Depolama tesisleri: Depolarda stoklanan malzemelerin yangın riskini azaltmak için otomatik gazlı söndürme sistemleri kullanılabilir. Bu sistemler, yangının hızlı bir şekilde kontrol altına alınması ve hasarın minimize edilmesi açısından önemlidir.
Bu endüstriyel alanlarda otomatik gazlı söndürme sistemlerinin kullanımı, yangın güvenliği standartlarının ve bölgesel yönetmeliklerin gerekliliklerine uygun olarak yapılmalıdır.